Ο Οδοντωτός Σιδηρόδρομος Διακοπτού–Καλαβρύτων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη τουριστικό δρομολόγιο. Ένα ιστορικό, τεχνικό και πολιτιστικό τοπόσημο, συνδεδεμένο με την ταυτότητα της Αιγιάλειας, των Καλαβρύτων και του φαραγγιού του Βουραϊκού. Από το 1896 μέχρι σήμερα, η διαδρομή αυτή δεν μετέφερε απλώς επιβάτες, συγκρότησε μνήμες, επαγγέλματα, τοπικές οικονομίες, μορφές ζωής και έναν ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο η περιοχή συνομιλεί με την ιστορία και το φυσικό της περιβάλλον. Είναι οι δικές μας μνήμες, τα παιδικά μας χρόνια, οι πρώτες εικόνες μας.
Η σημερινή κατάσταση, με την παρατεταμένη αναστολή λειτουργίας του, αντιμετωπίζεται από τους αρμοδίους ως μια τεχνική εκκρεμότητα. Ωστόσο τα αποτελέσματα της θέτουν ζητήματα αναπτυξιακά, κοινωνικά, περιβαλλοντικά και εν τέλει θεσμικά. Δεν είναι κοινό μυστικό ότι έχουν καταγραφεί μείωση των δρομολογίων από τον Νοέμβριο του 2025, επαναλαμβανόμενες βλάβες, προβλήματα υποδομής και τροχαίου υλικού και η ανάγκη γεωτεχνικής θωράκισης. Αυτό όμως που πραγματικά ανησυχεί είναι η απουσία σαφούς χρονοδιαγράμματος επαναλειτουργίας. Ούτε στον κοινοβουλευτικό έλεγχο, ούτε στους φορείς τις περιοχής, ούτε στις εκκλήσεις της αυτοδιοίκησης απαντά κανείς πειστικά.
Για την Αιγιάλεια, οι συνέπειες είναι άμεσες. Το Διακοπτό, η αφετηρία της διαδρομής, είναι πύλη εισόδου σε ένα ολόκληρο τουριστικό και πολιτιστικό οικοσύστημα. Η διακοπή του Οδοντωτού πλήττει την επισκεψιμότητα, την εστίαση, τα καταλύματα, τις μικρές επιχειρήσεις, τους τοπικούς παραγωγούς, τους επαγγελματίες που ζουν από την κίνηση που δημιουργεί η γραμμή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις κινδυνεύει να χάσει πάνω από 80.000 επισκέπτες, ενώ στα Καλάβρυτα καταγράφεται σημαντική πτώση τζίρου, ιδίως τις καθημερινές. Και αναρωτιέται εύλογα κανείς: ενδιαφέρει κανέναν η τύχη αυτών των επαγγελματιών; Θα ληφθούν μέτρα για την προστασία του τζίρου τους ή ακόμη ένας σημαντικός ιστορικός και τουριστικός προορισμός τα «αυτορυθμιστεί» διά της εγκατάλειψης;
Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη απώλεια. Όταν υποβαθμίζεται ο Οδοντωτός, υποβαθμίζεται η φυσιογνωμία της περιοχής. Το φαράγγι του Βουραϊκού, η σχέση βουνού και θάλασσας, η ιστορική σύνδεση Διακοπτού–Καλαβρύτων, η εμπειρία της διαδρομής ως ήπιας, βιωματικής μετακίνησης, όλα αυτά αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συλλογικής μας ταυτότητας. Δεν μπορεί να αντικατασταθεί από λεωφορεία, ούτε να αντιμετωπιστεί με προσωρινές λύσεις επικοινωνιακού χαρακτήρα.
Ασφαλώς, η ασφάλεια των επιβατών είναι αδιαπραγμάτευτη. Ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται σοβαρότητα: πλήρης δημοσιοποίηση των τεχνικών δεδομένων, σαφές χρονοδιάγραμμα, άμεση υλοποίηση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων, συντήρηση γραμμής και τροχαίου υλικού, θεσμική συνεργασία Υπουργείου, ΟΣΕ, Περιφέρειας, Δήμων και επιστημονικών φορέων.
Ως Αυτοδιοίκηση δεν ζητούμε μια πρόχειρη επανεκκίνηση. Ζητούμε μια δεσμευτική δημόσια πολιτική διάσωσης και αναβάθμισης. Ο Οδοντωτός είναι υποδομή, μνήμη, οικονομία και πολιτισμός. Και καμία περιοχή δεν μπορεί να αποδεχθεί σιωπηλά την απώλεια ενός τόσο ζωντανού κομματιού της ιστορίας της.
Νίκος Καραΐσκος Αντιδήμαρχός Αιγιάλειας
