Η 19η Μαΐου αποτελεί µια ηµέρα βαθιάς µνήµης και περισυλλογής για τον Ποντιακό Ελληνισµό και για ολόκληρη την κοινωνία. Η επέτειος της Γενοκτονίας των Ποντίων είναι µια ιστορική αναφορά στο παρελθόν, αλλά ταυτόχρονα μια ηχηρή υπενθύµιση των συνεπειών της βίας, του ξεριζωµού και της απώλειας εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπινων ζωών και ενός ολόκληρου πολιτισµού.
Η Γενοκτονία των Ποντίων αφορά τη συστηµατική εξόντωση και εκδίωξη των Ελλήνων του Πόντου από την Οθωµανική Αυτοκρατορία την περίοδο 1914–1923, κυρίως κατά το Κίνηµα των Νεοτούρκων και στη συνέχεια υπό το κεµαλικό καθεστώς, µε µεθόδους όπως εκτοπίσεις, πορείες θανάτου, καταναγκαστική εργασία και σφαγές. Υπολογίζεται ότι περίπου 353.000 Πόντιοι Έλληνες έχασαν τη ζωή τους, ενώ όσοι επέζησαν αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες, βρίσκοντας καταφύγιο κυρίως στην Ελλάδα µετά την ανταλλαγή πληθυσµών του 1923.
Ο σεβασµός στη µνήµη των θυµάτων υπηρετεί την ιστορική συνείδηση και την ανάγκη να προσεγγίζουµε τα τραύµατα της ιστορίας µε ειλικρίνεια και υπευθυνότητα. Η επίσηµη καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως Ηµέρας Μνήµης της Γενοκτονίας των Ποντίων από το Ελληνικό Κοινοβούλιο το 1994 αποτελεί µια συµβολική πράξη αναγνώρισης και τιµής στη µνήµη των θυµάτων, αλλά και υπενθύµιση της ανάγκης να διατηρείται ζωντανή η ιστορική αλήθεια. Παράλληλα, η επέτειος αυτή µάς καλεί να ενισχύσουµε τις αξίες της ειρήνης, του αλληλοσεβασµού και της συνύπαρξης των λαών.
Η ιστορική γνώση πρέπει να οδηγεί σε ωρίµανση της συλλογικής συνείδησης, ώστε τα λάθη και οι τραγωδίες του παρελθόντος να µην επαναληφθούν. Η µνήµη των Ποντίων παραµένει ζωντανή και αποτελεί ευθύνη για το παρόν και το µέλλον.
Και σήμερα, περισσότερο από ποτέ, το χρέος μας απέναντι στις νέες γενιές είναι να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη όχι ως στείρα αναφορά στο παρελθόν, αλλά ως φάρο ανθρωπιάς και ευθύνης για το μέλλον. Σε έναν κόσμο που μοιάζει ολοένα και πιο ταραγμένο, με πολέμους, προσφυγιά, διχασμό και ανασφάλεια να σκορπούν ξανά πόνο και φόβο σε παγκόσμιο επίπεδο, η ιστορία των Ποντίων γίνεται μια ηχηρή προειδοποίηση για το πού μπορεί να οδηγήσει το μίσος, ο φανατισμός και η αδιαφορία.
Οφείλουμε να διδάξουμε στα παιδιά μας την αξία της ειρήνης, της δημοκρατίας, της συνύπαρξης και του σεβασμού προς κάθε άνθρωπο και κάθε λαό. Να μάθουν πως η μνήμη δεν είναι εκδίκηση, αλλά δύναμη γνώσης και συνείδησης. Γιατί οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους κινδυνεύουν να τη ζήσουν ξανά.
Η ψυχή του Πόντου δεν χάθηκε. Ζει μέσα στις μνήμες, στα τραγούδια, στις παραδόσεις, στη γλώσσα και στην καρδιά κάθε ανθρώπου που συνεχίζει να τιμά την αλήθεια. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που θυμούνται, που διηγούνται και που αγωνίζονται για έναν κόσμο πιο δίκαιο και ανθρώπινο, οι 353.000 ψυχές δεν θα σβήσουν ποτέ από τη συλλογική μας συνείδηση.
Δεν ξεχνάμε. Τιμούμε. Διδασκόμαστε. Και συνεχίζουμε με ευθύνη απέναντι στο αύριο.